Kısa cevap
Pakete ve kullanım şekline bağlı. Kurumsal paketlerde iş verisi varsayılan olarak model eğitiminde kullanılmıyor. Bireysel ve ücretsiz hesaplarda ise yönetim kontrolleri sınırlı. Türkiye'de kişisel veri yüklemek yurt dışına aktarım sayılabilir. Satın almadan önce aşağıdaki yedi başlığı kontrol edin.
Bu yazıda
- 1. Veriniz model eğitiminde kullanılıyor mu?
- 2. Veriler nerede ve ne kadar süre saklanıyor?
- 3. Erişim ve yetkilendirme kontrolleri var mı?
- 4. Çıktıların doğruluğu nasıl kontrol ediliyor?
- 5. Kullanım amacı yüksek riskli mi?
- 6. Tedarikçi size kanıt sunabiliyor mu?
- 7. Ürün başka sistemlerde işlem yapabiliyor mu? (Ajan güvenliği)
- Tedarikçiye gönderebileceğiniz soru listesi
- Hızlı karar tablosu
- Sık sorulan sorular
- Kaynaklar
"ChatGPT güvenli mi?" sorusu iki farklı yerden sorulur:
- Bireysel kullanıcı kendi mahremiyetini merak eder.
- Şirket ise çalışanlarının yüklediği müşteri listesinin, teklif dosyasının ya da iç yazışmanın nereye gittiğini bilmek ister.
Bu yazı ikinci soruya cevap veriyor. Kontroller yalnızca ChatGPT için değil; Microsoft 365 Copilot, Gemini, Claude ve diğer kurumsal yapay zekâ ürünleri için de geçerli.
Bir ürünü "verileriniz şifreleniyor" ya da "KVKK/GDPR uyumlu" yazdığı için güvenli kabul etmeyin. Güvenliği birlikte belirleyen beş soru var:
- Verinin ne için kullanıldığı
- Nerede saklandığı
- Kimlerin erişebildiği
- Ürünün hangi işlemleri yapabildiği
- Hata olduğunda nasıl kontrol edileceği
1. Veriniz model eğitiminde kullanılıyor mu?
Tedarikçiye şu soruyu açıkça sorun:
Çalışanlarımızın girdileri, yüklediğimiz dosyalar ve ürünün çıktıları herhangi bir modeli eğitmek ya da geliştirmek için kullanılıyor mu?
"Verilerinizi satmıyoruz" cevabı yeterli değil. Eğitim, insan incelemesi, ürün geliştirme ve kötüye kullanım denetimi ayrı konular.
Dört büyük üreticinin iş paketleri için beyanları şöyle (12 Ekim 2026):
| Ürün | Varsayılan eğitim politikası (üretici beyanı) |
|---|---|
| ChatGPT Business, Enterprise, API | İş verisi varsayılan olarak eğitimde kullanılmıyor |
| Microsoft 365 Copilot ve Copilot Chat (iş hesabı) | İstem ve yanıtlar temel modelleri eğitmek için kullanılmıyor |
| Gemini (Google Workspace) | İzin olmadan eğitimde kullanılmıyor |
| Claude Team ve Enterprise | Varsayılan olarak eğitimde kullanılmıyor |
Ücretsiz ve bireysel paketlerin koşulları farklı olabilir. Asıl risk de çoğunlukla burada: çalışanın kişisel hesabı.
2. Veriler nerede ve ne kadar süre saklanıyor?
Belge üzerinden şunları doğrulayın:
- Veri hangi ülkede ya da bölgede tutuluyor? Bölgeyi siz seçebiliyor musunuz?
- Silinen kayıtlar sistemden ne zaman kaldırılıyor? Yedeklerde daha uzun süre kalıyor mu?
- Saklama süresini şirket yöneticisi belirleyebiliyor mu?
- Sözleşme bittiğinde veriler nasıl iade ediliyor ya da imha ediliyor?
Veri yerleşimi paketten pakete değişiyor:
- ChatGPT: Bölge seçimi Enterprise, Edu ve API'de var, Business'ta yok.
- Microsoft: AB Veri Sınırı yalnızca AB ve EFTA ülkelerinde kayıtlı hesapları kapsıyor. Türkiye'de kayıtlı bir Microsoft 365 hesabı bu kapsama otomatik olarak girmiyor.
- Google: Belirli sürümlerde ya da eklentilerle ABD veya Avrupa veri bölgesi seçilebiliyor.
Paketlerin karşılaştırması ayrı bir yazıda.
KVKK açısından iki önemli nokta
Veri sorumlusu siz olabilirsiniz. KVKK'nın 24 Kasım 2025'te yayımladığı üretken yapay zekâ rehberine göre, bir modeli kendi işine entegre eden ve amacı ile yöntemi belirleyen şirket veri sorumlusu olarak değerlendirilebiliyor.
Yükleme yurt dışına aktarım sayılabilir. Kurum Eylül 2026'da avukatlar için yayımladığı rehberde şu tespiti yaptı: ChatGPT, Claude ya da Gemini'ye kişisel veri içeren belge yüklendiğinde KVKK'nın 9. maddesi kapsamında yurt dışına aktarım "söz konusu olabilecektir". Bu durumda yapılması gerekenler:
- 1 Haziran 2024'ten beri geçerli kurala göre, yeterlilik kararı olmayan ülkelere aktarımda uygun güvencelerden biri gerekiyor. Bunlardan biri standart sözleşme.
- Standart sözleşme imzalandıktan sonra 5 iş günü içinde Kurum'a bildirilmeli.
- Bildirmemenin 2026'daki idari para cezası 90.308 TL ile 1.806.177 TL arasında.
Belirsiz "gerektiği kadar saklarız" ifadeleri kırmızı bayraktır. Özellikle müşteri, çalışan ya da ticari sır içeren verilerde.
3. Erişim ve yetkilendirme kontrolleri var mı?
Kurumsal bir yapay zekâ ürünü en az şunları sunmalı:
- Kullanıcı ekleme ve çıkarma
- Rol bazlı yetki
- Güçlü kimlik doğrulama (SSO)
- Kullanım kaydı
Kullanıcı sayınız büyükse otomatik kullanıcı yönetimine (SCIM) de bakın. Bazı iş paketlerinde SSO var ama SCIM yok. Örneğin ChatGPT Business ve Claude Team'de SSO bulunuyor, SCIM bulunmuyor.
Ürün başka sistemlere bağlanıyorsa "her şeye erişim" yerine yalnızca gerekli veri ve işlemlere izin verilmeli. Bu, Microsoft 365 Copilot gibi şirket dosyalarını tarayan araçlarda ayrıca önemli. Copilot, kullanıcının zaten erişebildiği her dosyayı görebilir. Dağınık paylaşım izinleri, Copilot'la birlikte görünür bir soruna dönüşür. Ayrıntılar: Microsoft 365 Copilot nedir?
4. Çıktıların doğruluğu nasıl kontrol ediliyor?
Güvenlik yalnızca veri sızıntısı demek değil. Yanlış bir yapay zekâ çıktısı da finansal, hukuki ya da itibari zarar yaratabilir.
Tedarikçiye sorun:
- Sistem kaynak gösterebiliyor mu?
- Hatalı ya da riskli sonuçlar için bir uyarı mekanizması var mı?
- İnsan onayı zorunlu tutulabiliyor mu?
- Yapılan işlemler sonradan incelenebiliyor mu?
- Kendi test setimizle pilot yapabilir miyiz?
NIST'in Yapay Zekâ Risk Yönetimi Çerçevesi güvenilirliği siber güvenlikle sınırlamıyor. Doğruluk, şeffaflık, mahremiyet, dayanıklılık ve zararlı etkilerin yönetimini birlikte ele alıyor.
5. Kullanım amacı yüksek riskli mi?
Aynı ürün pazarlama metni üretirken düşük riskli, aday elemede, kredi değerlendirmesinde ya da çalışan performansını puanlamada yüksek riskli olabilir. Bu yüzden ürünü değil, ürün ile kullanım amacının birleşimini değerlendirin.
AB Yapay Zekâ Yasası şu alanları yüksek riskli sayıyor:
- İşe alım
- Çalışan yönetimi
- Eğitim
- Krediye erişim
- Bazı biyometrik uygulamalar
Temmuz 2026'da yürürlüğe giren değişiklikle bu yükümlülüklerin takvimi 2 Aralık 2027'ye ertelendi. Ertelendi ama kaldırılmadı. AB'ye hizmet veren bir Türk şirketiyseniz yeni takvime göre hazırlanın.
6. Tedarikçi size kanıt sunabiliyor mu?
Pazarlama sayfası yerine şu belgeleri isteyin:
- Veri işleme sözleşmesi
- Güvenlik ve gizlilik dokümanı
- Alt hizmet sağlayıcı listesi
- Bağımsız denetim ya da sertifika bilgisi
- Olay müdahale süreci
- Hizmet sonlandırma ve veri silme prosedürü
SOC 2 ya da ISO 27001 gibi belgeler olumlu bir sinyal. Ama ürünün sizin kullanımınız için otomatik olarak güvenli olduğunu kanıtlamazlar.
7. Ürün başka sistemlerde işlem yapabiliyor mu? (Ajan güvenliği)
Yapay zekâ yalnızca metin üretmiyorsa risk değişir. CRM güncelleyen, e-posta gönderen, dosya taşıyan bir ürün düşünün. Bu tür ürünlere AI agent deniyor (ne olduklarını burada anlattık). Bunlarda en çok konuşulan saldırı "prompt injection": ajanın okuduğu bir içeriğe gizlenmiş, ajanı başka bir işe yönlendiren talimat.
2026'dan iki örnek:
- SalesBleed: Güvenlik şirketi Zenity Eylül 2026'da yayımladı.
- Herkese açık bir web formuna gizlenen talimatlar, Salesforce'un Agentforce ajanını hiçbir tıklama gerekmeden potansiyel müşteri ve hesap verilerini dışarı sızdırmaya yöneltebiliyordu.
- Açık 18 Ağustos 2026'da kapatıldı.
- CoSnitch (CVE-2026-24301): Microsoft'un tüketicilere yönelik Copilot Personal ürünündeki bir açık.
- Tek bir tıklamayla, bağlı uygulamalardaki verilerin dışarı sızdırılabilmesine yol açıyordu.
- 18 Ağustos 2026'da yamalandı.
- Kurumsal Microsoft 365 Copilot etkilenmedi. Asıl ders, kişisel hesapların iş için kullanılmasının riski.
Ajan özelliği olan bir üründe şunları sorun:
- Ajan hangi sistemlere, hangi yetkiyle (okuma, yazma, gönderme) erişiyor?
- Dışarıdan gelen içeriği (form, e-posta, web sayfası) talimat gibi işleyebiliyor mu? Bunu sınırlayan bir mekanizma var mı?
- Ajan şirket dışına veri gönderebiliyor mu? İzin verilen adresler sınırlanabiliyor mu?
- Her işlem kayıt altına alınıyor mu? Harcama ya da işlem sınırı konabiliyor mu?
Tedarikçiye gönderebileceğiniz soru listesi
Satın alma görüşmesinden önce aşağıdaki soruları yazılı olarak gönderin ve yanıtları da yazılı isteyin. Yanıtların belgeye bağlanması, sözleşme aşamasında işinizi kolaylaştırır.
Konu: [Ürün adı] güvenlik ve veri koruma soruları
- Girdilerimiz, dosyalarımız ve çıktılarımız herhangi bir modelin eğitiminde ya da geliştirilmesinde kullanılıyor mu? Bu, satın alacağımız pakette varsayılan olarak nasıl ayarlanıyor?
- Verilerimiz hangi ülkelerde işleniyor ve saklanıyor? Bölge seçimi yapabiliyor muyuz?
- Saklama süreleri nedir? Silinen veriler yedeklerden ne zaman kaldırılıyor?
- Alt hizmet sağlayıcılarınızın güncel listesini paylaşır mısınız?
- Veri işleme sözleşmeniz var mı? KVKK kapsamındaki yurt dışı aktarım için standart sözleşme imzalayabiliyor musunuz?
- SSO ve otomatik kullanıcı yönetimi (SCIM) destekleniyor mu?
- Yönetici hangi kullanım kayıtlarını görebiliyor? Kayıtlar ne kadar süre tutuluyor?
- Hassas veri yüklenmesini engelleyen ya da uyaran bir mekanizma var mı?
- Ürün başka sistemlerde işlem yapabiliyorsa, yetkiler nasıl sınırlanıyor? İşlem ve harcama sınırı konabiliyor mu?
- Dış içerikten gelen talimatlara (prompt injection) karşı hangi önlemler var?
- Bağımsız güvenlik denetimi ya da sertifika (SOC 2, ISO 27001) raporunu paylaşabilir misiniz?
- Bir güvenlik olayında bizi ne kadar sürede ve hangi kanaldan bilgilendiriyorsunuz?
Yanıtı "pazarlama sayfamıza bakabilirsiniz" olan sorular, bir sonraki görüşmenin gündemi olmalı.
Hızlı karar tablosu
| Durum | Öneri |
|---|---|
| Veri politikası açık, yetkiler sınırlı, pilot yapılabiliyor | Kontrollü pilot başlatın |
| Bazı şartlar belirsiz, ama hassas veri kullanılmayacak | Hukuk ve güvenlik incelemesiyle sınırlı test yapın |
| Eğitim, saklama ya da erişim koşulları açıklanmıyor | Satın almayı durdurun |
| Kişisel veri yüklenecek, ama yurt dışına aktarımın dayanağı belli değil | Önce KVKK değerlendirmesini tamamlayın |
| Ürün kritik işlemleri insan onayı olmadan yapıyor | Yetkileri daraltmadan kullanmayın |
Sık sorulan sorular
Ücretsiz yapay zekâ araçları şirket içinde kullanılabilir mi?
Yalnızca kamuya açık ya da hassas olmayan bilgilerle ve şirket politikasına uygun biçimde. Ücretsiz paketlerde yönetim ve veri kontrolleri sınırlı.
ChatGPT'ye müşteri verisi yüklemek KVKK'ya aykırı mı?
Otomatik olarak aykırı değil, ama koşulları var. Veri işlemenin hukuki bir dayanağı olmalı. Yurt dışına aktarım söz konusuysa uygun bir güvence (örneğin bildirimi yapılmış standart sözleşme) gerekiyor. Pratikte en güvenli yol, gerekmedikçe kişisel veri yüklememek ya da veriyi önce anonimleştirmek.
"GDPR uyumlu" yazması yeterli mi?
Hayır. Şirketinizin rolü, işlenen veri türü, aktarım yeri, saklama süresi ve sözleşme şartları ayrıca incelenmeli. GDPR uyumu KVKK'daki yurt dışı aktarım yükümlülüklerini kendiliğinden karşılamaz.
Güvenlik incelemesini kim yapmalı?
Teknoloji, hukuk ya da veri koruma tarafı ve aracı kullanacak iş birimi birlikte değerlendirmeli. Satın alma kararı yalnızca aracı kullanacak ekibe bırakılmamalı.
Kaynaklar
- KVKK, Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (15 Soruda), 24 Kasım 2025
- KVKK, Avukatlara yönelik uygulama rehberi duyurusu, 22 Eylül 2026
- KVKK, 2026 yılı idari para cezası tutarları
- OpenAI, Enterprise privacy
- Microsoft, Microsoft 365 Copilot gizlilik ve veri koruması
- Microsoft, EU Data Boundary
- Google Workspace, Generative AI privacy hub
- Zenity Labs, SalesBleed
- NVD, CVE-2026-24301
- AB Tüzüğü 2026/1744 (Digital Omnibus on AI)
- NIST, AI Risk Management Framework